Truyện 7 viên ngọc rồng gốc của Toriyama Akira gồm 42 tập, đăng trên Weekly Shonen Jump từ năm 1984 tới năm 1995; Dragon Ball Z và Dragon Ball GT là tên các loạt hoạt hình, không phải truyện riêng, còn Dragon Ball Super là phần tiếp theo có cả bản hoạt hình lẫn truyện tranh. Muốn đọc đúng thứ tự, bạn đọc trọn 42 tập rồi mới sang Super.
Nhầm lẫn chủ yếu đến từ tên gọi: ở Việt Nam nhiều người lớn lên với hoạt hình nên quen gọi nửa sau là Z, trong khi truyện in không tách. Bài dưới đây gỡ từng tên gọi và tóm tắt các chặng lớn của truyện gốc.
Tên gọi nào là gì: truyện, hoạt hình và phần tiếp
Bảng dưới gom các tên gọi hay gặp. Cột cuối cho biết bạn có cần nó để theo mạch truyện hay không.
| Tên | Là gì | Cần cho mạch truyện không |
|---|---|---|
| Dragon Ball, truyện 42 tập | Truyện gốc của Toriyama Akira, bản tiếng Việt là 7 viên ngọc rồng | Có, là xương sống |
| Dragon Ball, hoạt hình | Chuyển thể nửa đầu truyện, thời Goku còn nhỏ | Không bắt buộc nếu đã đọc truyện |
| Dragon Ball Z | Hoạt hình chuyển thể nửa sau truyện, từ lúc người Saiyan xuất hiện | Không bắt buộc nếu đã đọc truyện |
| Dragon Ball Kai | Bản dựng lại của Z, cắt bớt đoạn kéo dài | Hợp cho người muốn xem nhanh nửa sau |
| Dragon Ball GT | Hoạt hình tự sáng tác sau truyện gốc | Không, nằm ngoài mạch chính về sau |
| Dragon Ball Super | Phần tiếp sau truyện gốc, tác giả gốc viết cốt truyện, truyện tranh do Toyotarou vẽ | Có, nếu bạn muốn đọc tiếp |
Một số nước khi in bản dịch đã tách nửa sau thành Dragon Ball Z cho khớp hoạt hình, nên bạn có thể thấy hai cách đánh số tập. Nội dung vẫn là 42 tập của truyện gốc.
Nửa đầu: Goku nhỏ và hành trình tìm ngọc
Cảnh báo tiết lộ nội dung: mục này tóm tắt các arc của nửa đầu truyện gốc.
Son Goku là cậu bé có đuôi sống một mình trên núi, sức khoẻ phi thường. Bulma tìm tới vì viên ngọc ông nội để lại cho Goku là một trong bảy viên ngọc rồng, gom đủ sẽ gọi được rồng thần để ước một điều. Hành trình tìm ngọc đưa Goku gặp Yamcha, Quy lão tiên sinh và sau đó là người bạn thân Kuririn.
Nửa đầu xen kẽ giữa các chuyến tìm ngọc và các kỳ Đại hội võ thuật thiên hạ đệ nhất. Arc quân đoàn Ruy Băng Đỏ đưa Goku đi khắp nơi đánh một tổ chức quân sự cũng săn ngọc rồng. Arc Đại ma vương Piccolo nghiêm túc hơn hẳn, có mất mát thật lần đầu tiên. Truyện khép nửa đầu bằng một kỳ đại hội mà Goku đã trưởng thành, đối đầu con của Đại ma vương.
Nửa đầu nhiều chất hài và phiêu lưu, khác hẳn nửa sau toàn đánh nhau. Người chỉ xem hoạt hình Z thường bỏ qua đoạn này, nhưng nếu đọc truyện, bạn nên đọc đủ vì nó giải thích tình bạn của Goku với Kuririn, Yamcha, Tenshinhan và vì sao Piccolo về sau đổi phe.
Nửa sau: các arc đánh nhau ở quy mô vũ trụ
Cảnh báo tiết lộ nội dung. Phần này nói về nguồn gốc của Goku và kết cục các arc lớn của nửa sau.
Người Saiyan. Anh trai Goku tìm tới, tiết lộ Goku là người Saiyan được gửi tới Trái Đất. Sau đó Vegeta, hoàng tử Saiyan, tới Trái Đất. Từ đây truyện chuyển hẳn sang đánh nhau với kẻ thù ngoài hành tinh.
Hành tinh Namek và Frieza. Cả nhóm tới Namek tìm ngọc rồng gốc, đụng độ Frieza. Goku lần đầu biến thành Siêu Saiyan. Đây là arc nhiều người coi là đỉnh của cảm xúc trong truyện.
Người máy và Cell. Trunks từ tương lai về cảnh báo. Arc kết bằng giải đấu với Cell, trong đó Gohan, con trai Goku, đóng vai quyết định thay cha.
Ma Buu. Sau một khoảng thời gian nhảy vọt, thế hệ con cái lớn lên, kẻ thù mới là Ma Buu. Truyện gốc kết thúc khi Goku rời đi cùng Uub, cậu bé được xem là hậu thân của Buu.
Điều cần nhớ khi đọc tiếp Super. Ở cuối arc Ma Buu, Vegeta đã thôi là đối thủ và trở thành đồng minh, Gohan đã lớn, còn Goten và Trunks là thế hệ con cái mới. Super mở đầu đúng từ trạng thái đó. Nếu bạn quên ba điều này, những trang đầu của Super sẽ có vẻ thiếu đầu đuôi, dù thật ra truyện chỉ nối tiếp ngay sau Buu.
Những chỗ hay nhầm khi bàn về Dragon Ball
Nhầm thứ tự các kẻ thù. Thứ tự đúng ở nửa sau là người Saiyan, Frieza, người máy và Cell, rồi Ma Buu. Người chỉ xem hoạt hình rời rạc trên truyền hình hồi nhỏ hay đảo Cell lên trước Frieza vì nhớ theo những tập được phát lại nhiều.
Coi phim chiếu rạp là chuyện chính thức của mạch. Phần lớn phim thời Z, kể cả các phim có kẻ thù được yêu thích, đứng ngoài truyện gốc. Chúng không mâu thuẫn gì khi bạn bỏ qua, nhưng nếu tính vào thì dòng thời gian sẽ rối vì nhiều phim không khớp với mốc trong truyện.
Nghĩ GT là phần kết. Vì ra sau Z, GT từng được nhiều người coi là đoạn kết. Thực tế GT là sáng tác riêng của hãng hoạt hình; phần tiếp được làm sau này là Super, đi theo một hướng khác.
Tưởng tên Z có từ truyện. Chữ Z chỉ xuất hiện ở tên loạt hoạt hình. Trong truyện in ở Nhật, tên vẫn là Dragon Ball tới tập cuối.
Đọc Dragon Ball cùng con: những gì nên biết trước
Nhiều bố mẹ từng mê Dragon Ball muốn chia sẻ với con. Trước khi đưa sách, bạn nên nhớ rằng nửa đầu truyện có khá nhiều trò đùa người lớn, nhất là quanh nhân vật Quy lão tiên sinh, và nửa sau có nhiều cảnh đánh nhau, nhân vật bị thương nặng, thậm chí chết rồi được hồi sinh bằng ngọc rồng.
Với trẻ khoảng 10 tuổi trở lên, cách hay là đọc cùng nhau vài tập đầu rồi hỏi con thấy thế nào về những đoạn đó, thay vì giấu sách đi. Với trẻ nhỏ hơn, bạn có thể chờ thêm, hoặc chọn xem cùng con bản hoạt hình đã cắt gọn và ngồi bên cạnh để giải thích.
Một chỗ đáng bàn với con là chuyện ngọc rồng hồi sinh người chết. Trẻ dễ hiểu rằng trong truyện cái chết không phải điều nghiêm trọng. Bạn nói rõ được với con rằng đây là quy tắc của một thế giới tưởng tượng, và chính tác giả cũng giới hạn nó dần qua các arc để câu chuyện có cái giá thật.
Xem hoạt hình Z thay vì đọc truyện có hụt gì không
Nhiều người đọc phân vân vì đã xem Z từ nhỏ. Danh sách dưới giúp bạn tự quyết.
- Bản Z có thêm những đoạn không có trong truyện, ví dụ arc kẻ thù Garlic Jr sau Namek. Các đoạn này vui nhưng không ảnh hưởng mạch.
- Một số trận đánh trong Z bị kéo dài nhiều tập để không vượt truyện; đọc truyện thì xong trong vài chương.
- Truyện có những trang tác giả chèn chuyện hài nhỏ và cách vẽ bố cục mà hoạt hình không giữ được.
- Nếu muốn xem nhanh nửa sau bằng hoạt hình, Dragon Ball Kai là bản đã cắt bớt, sát truyện hơn Z.
- Phim chiếu rạp thời Z phần lớn đứng ngoài mạch truyện, xem cho vui, không cần xem để hiểu truyện.
Câu tự hỏi: bạn thích Dragon Ball vì các trận đánh hay vì thế giới và nhân vật? Nếu là nhân vật, đọc truyện từ tập 1 đáng hơn. Nếu chỉ muốn ôn trận đánh, Kai là đủ.
Dragon Ball Super và các phần sau: đọc tiếp từ đâu
Super bắt đầu sau trận với Ma Buu nhưng trước đoạn kết khi Goku đi cùng Uub, nên về dòng thời gian nó nằm lọt vào khoảng giữa hai chương cuối của truyện gốc. Người mới đọc hay thắc mắc chỗ này: không có mâu thuẫn, Super chỉ chèn vào khoảng trống mười năm trước chương cuối.
Super có bản hoạt hình và bản truyện tranh, hai bản đi cùng ý chính nhưng khác nhau nhiều chi tiết, kể cả kết cục một vài trận. Nếu bạn đã xem hoạt hình Super rồi đọc truyện, hãy chuẩn bị tâm lý gặp những diễn biến khác.
Tác giả Toriyama Akira mất vào năm 2024. Các phần sau đó, nếu có, do đội ngũ kế thừa thực hiện. Tới thời điểm bài viết, tình trạng phần tiếp theo của bản truyện và bản hoạt hình bạn nên kiểm lại trên kênh chính thức của tạp chí và hãng sản xuất, không tin các thông tin chưa có nguồn.
Cách đọc Super đỡ rối nhất là chọn một bản làm chính. Nếu bạn quen đọc truyện, đọc bản truyện tranh từ đầu tới chỗ mới nhất rồi mới xem lại các đoạn hoạt hình mình tò mò. Nếu bạn quen xem, làm ngược lại. Trộn lẫn hai bản theo từng arc là cách dễ khiến bạn nhớ nhầm ai thắng trận nào và tranh cãi vô ích với bạn bè đọc bản kia.
Lịch đọc gợi ý cho người mới
Nếu bạn định đọc trọn bộ trong một kỳ nghỉ, bảng dưới chia 42 tập thành các chặng vừa sức, mỗi chặng dừng ở chỗ hợp lý để không bị cụt mạch.
| Chặng | Nội dung chính | Dừng ở đâu |
|---|---|---|
| Chặng 1 | Gặp Bulma, tìm ngọc, đại hội đầu tiên | Hết đại hội võ thuật đầu tiên |
| Chặng 2 | Quân đoàn Ruy Băng Đỏ, đại hội thứ hai | Hết đại hội thứ hai |
| Chặng 3 | Đại ma vương Piccolo, đại hội thứ ba | Hết nửa đầu, trước khi người Saiyan tới |
| Chặng 4 | Người Saiyan và Namek | Hết trận với Frieza |
| Chặng 5 | Người máy và Cell | Hết giải đấu với Cell |
| Chặng 6 | Ma Buu và chương cuối | Hết truyện gốc |
Chia như vậy, mỗi chặng mất vài buổi tối. Nghỉ giữa các chặng là hợp lý vì mỗi chặng đã khép một kẻ thù, không để lại cảm giác bỏ dở. Nếu phải dừng giữa chặng, hãy dừng ở cuối một trận đánh chứ đừng dừng giữa trận, để lần sau mở sách không phải lật ngược tìm ai đang đánh với ai.
Câu hỏi thường gặp
Dragon Ball có bao nhiêu tập truyện?
Truyện gốc 7 viên ngọc rồng của Toriyama Akira gồm 42 tập. Một số bản in ở nước ngoài tách nửa sau thành Dragon Ball Z nên đánh số khác, nhưng nội dung vẫn là 42 tập đó.
Dragon Ball Z có truyện tranh riêng không?
Không, Dragon Ball Z là tên loạt hoạt hình chuyển thể nửa sau truyện gốc. Trong truyện in tại Nhật, toàn bộ vẫn mang tên Dragon Ball và đánh số liền một mạch.
Dragon Ball GT có nằm trong mạch chính không?
GT là loạt hoạt hình tự sáng tác sau truyện gốc, không có truyện tranh gốc tương ứng. Các phần ra sau như Super không đi tiếp từ GT, nên GT thường được xem là nhánh riêng.
Nên đọc Dragon Ball Super trước hay sau truyện gốc?
Nên đọc sau khi xong 42 tập truyện gốc. Super chèn vào khoảng thời gian trước chương cuối của truyện gốc, nên đọc trước sẽ lộ kết cục arc Ma Buu và nhiều nhân vật.
Dragon Ball Kai khác Z thế nào?
Kai là bản dựng lại từ Z, cắt bớt các đoạn kéo dài và đoạn tự sáng tác, nên ngắn hơn và sát truyện hơn. Người muốn ôn nửa sau nhanh bằng hoạt hình thường chọn Kai.