Muốn xem lại cả loạt phim trước khi phần mới ra mà không quá sức, hãy tính tổng thời lượng trước, đếm ngược từ ngày phát hành đã được hãng công bố chính thức, rồi chia thành hai tới ba buổi mỗi tuần, mỗi buổi không quá một phim chiếu rạp hoặc ba tập phim bộ. Luôn chừa một tuần dự phòng.
Phần lớn kế hoạch xem lại thất bại không phải vì lười mà vì tính sai: nghĩ tám phim là tám buổi tối, quên rằng mỗi phim hơn hai tiếng, quên luôn những tối bận. Phần dưới có cách tính, lịch mẫu bốn tuần, phần nào được xem lướt và cách xử lý khi trễ lịch.
Bước đầu: tính tổng thời lượng
Trước khi hứa với ai là sẽ xem lại cả loạt, cộng thời lượng các phần. Vài ví dụ để bạn hình dung độ lớn của việc này.
| Loạt phim | Số phần | Tổng thời lượng ước chừng |
|---|---|---|
| Harry Potter | 8 phim chiếu rạp | Khoảng 20 giờ |
| Chúa tể những chiếc nhẫn | 3 phim, bản chiếu rạp | Khoảng 9 giờ |
| Chúa tể những chiếc nhẫn | 3 phim, bản mở rộng | Hơn 11 giờ |
| Một phim bộ 4 mùa, mỗi mùa 8 tập 50 phút | 32 tập | Khoảng 27 giờ |
| Một phim bộ 3 mùa, mỗi mùa 16 tập 60 phút | 48 tập | Khoảng 48 giờ |
Con số ước chừng làm tròn để bạn lập kế hoạch, không phải số đo chính xác từng phút. Hai dòng cuối là cách tính cho phim bộ: số tập nhân thời lượng một tập. Phim bộ Hàn hay Trung nhiều tập mỗi mùa thường dài hơn bạn nghĩ rất nhiều, có loạt chỉ hai mùa đã ngang cả loạt phim chiếu rạp lớn.
Thấy con số bốn mươi tám giờ, nhiều người sẽ đổi ý ngay, và đó là điều tốt. Biết sớm để chọn cách ôn khác như xem lại tập then chốt hay đọc tóm tắt, còn hơn bỏ dở ở giữa chừng.
Đếm ngược từ ngày phát hành chính thức
Ngày phát hành chỉ dùng khi hãng phim đã công bố trên kênh chính thức của họ. Tin đồn, trang người hâm mộ đoán ngày không phải căn cứ để lập lịch.
- Kiểm ngày phát hành ở Việt Nam trên kênh chính thức của hãng phim hoặc nhà phát hành. Phim chiếu rạp ở các nước có thể ra khác ngày nhau.
- Lùi lại một tuần làm tuần dự phòng. Kế hoạch nên kết thúc trước ngày phát hành ít nhất bảy ngày.
- Đếm số buổi bạn thật sự rảnh trong khoảng còn lại, gạch bỏ những tối có việc, có tiệc, có thi cử.
- Chia tổng thời lượng cho số buổi. Nếu mỗi buổi phải xem quá ba tiếng, kế hoạch đã quá sức, cần cắt bớt phần sẽ xem lại.
- Ghi lịch vào ghi chú hoặc lịch điện thoại, đặt tên buổi theo số phần để biết mình đang ở đâu. Đánh dấu buổi đã xem xong để nhìn thấy tiến độ, việc nhỏ này giữ động lực khá tốt.
Nếu ngày phát hành chưa được công bố, đừng lập lịch theo tin đồn. Chỉ bắt đầu khi đã có ngày chính thức, vì phim bị lùi lịch là chuyện thường gặp, và xem lại quá sớm thì tới lúc phần mới ra bạn đã quên lại.
Lịch mẫu bốn tuần cho một loạt tám phim
Lịch dưới dành cho một loạt tám phim chiếu rạp, mỗi phim khoảng hai tới hai tiếng rưỡi, người xem đi làm hoặc đi học, rảnh tối thứ Tư và cuối tuần.
| Tuần | Tối thứ Tư | Cuối tuần | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Tuần 1 | Phần 1 | Phần 2 | Hai phần đầu nhẹ, hợp để khởi động |
| Tuần 2 | Phần 3 | Phần 4 và 5, mỗi ngày một phim | Tuần nặng nhất, nếu mệt dời phần 5 sang tuần 3 |
| Tuần 3 | Phần 6 | Phần 7 và 8, mỗi ngày một phim | Hai phần cuối nối nhau, nên xem gần nhau |
| Tuần 4 | Dự phòng | Dự phòng hoặc ôn tập cuối | Đọc lại ghi chép, xem lại đoạn kết phần cuối |
Điểm mấu chốt của lịch này là không có tối nào xem hai phim liền. Xem hai phim hơn hai tiếng nối nhau thì phim thứ hai bạn gần như chỉ ngồi cho xong. Phim bộ thì đổi đơn vị: mỗi buổi tối thường ngày hai tới ba tập, cuối tuần có thể bốn tập chia làm hai lượt sáng chiều.
Phần nào được phép xem lướt
Phần đầu nếu bạn đã xem nhiều lần. Phần mở đầu thường là phần người ta xem lại nhiều nhất và nhớ rõ nhất. Đọc tóm tắt hoặc xem nửa giờ cuối là đủ, dành sức cho các phần giữa ít được xem lại.
Phần bị nhiều người coi là yếu. Loạt nào cũng có một phần ít được yêu thích. Nếu phần đó không giới thiệu nhân vật hay bí mật quan trọng cho mạch chính, xem lướt bằng tóm tắt là hợp lý.
Tập độc lập của phim bộ. Nhiều phim bộ có những tập kể một vụ việc riêng không ảnh hưởng mạch lớn. Những tập đó bỏ qua được khi xem lại, miễn bạn chắc nó không gài chi tiết cho sau.
Không được lướt phần cuối cùng trước phần mới. Đây là phần nối trực tiếp, chứa mọi câu hỏi bỏ ngỏ. Dù thiếu thời gian tới đâu, phần này cũng nên xem trọn.
Tự kiểm trước khi quyết định lướt. Hỏi mình ba câu: phần này có nhân vật nào mới xuất hiện mà về sau còn quan trọng không, có ai chết hay đổi phe không, có vật hay bí mật nào được nhắc lại ở các phần sau không. Có một câu trả lời là có thì đừng lướt, hoặc ít nhất đọc tóm tắt thật kỹ đoạn đó.
Giữ sức: xem lại là để vui, không phải để thi
Xem dồn nhiều giờ liền khiến mắt mỏi, lưng đau và đầu óc mụ đi, tới mức những phần cuối, vốn quan trọng nhất, lại là phần bạn nhớ kém nhất. Một buổi xem tốt có giới hạn: tối đa khoảng ba tiếng, có một lần đứng dậy đi lại ở giữa, và kết thúc trước giờ ngủ thường ngày ít nhất nửa tiếng.
Với trẻ em, giới hạn còn chặt hơn. Một phim chiếu rạp hơn hai tiếng là đủ cho một buổi tối, và nên bắt đầu sớm để con đi ngủ đúng giờ. Đừng hứa với con xem hết cả loạt trong kỳ nghỉ ngắn rồi phải xem tới khuya, vì trẻ mệt sẽ cáu và mất luôn cái vui.
Ăn uống cũng ảnh hưởng. Ngồi xem dài với đồ ăn vặt mặn và nước ngọt khiến người uể oải hơn. Một đĩa trái cây, bình nước lọc đặt sẵn đơn giản mà giúp bạn tỉnh táo hơn tới cuối phim. Nếu thấy mình bắt đầu cầm điện thoại lướt trong lúc phim chạy, đó là dấu hiệu nên dừng buổi đó lại và để phần còn lại cho hôm sau.
Xem lại cùng gia đình hoặc nhóm bạn
Lịch chung khó giữ hơn lịch riêng vì phải khớp giờ của nhiều người. Cách đơn giản là chốt hai buổi cố định mỗi tuần, ai vắng thì tự xem bù trước buổi kế tiếp. Đừng dời cả nhóm vì một người, nếu không lịch sẽ trôi mãi.
Với gia đình có trẻ, kiểm lại nhãn phân loại độ tuổi của từng phần trước khi đưa vào lịch. Trong một loạt phim, các phần sau thường tối và căng hơn các phần đầu, và nhãn có thể khác nhau giữa các phần. Ở Việt Nam phim mang một trong các nhãn P, K, T13, T16, T18; xem nhãn trên chính phần bạn định chiếu cho con.
Giao cho mỗi người một việc nhỏ làm buổi xem vui hơn: một người chuẩn bị đồ ăn, một người ghi ba câu hỏi bỏ ngỏ sau mỗi phần, trẻ lớn thì kể lại phần trước cho em trước khi bấm xem. Việc kể lại vừa giúp cả nhà ôn, vừa cho trẻ cảm giác được tham gia chứ không chỉ ngồi xem.
Khi bị trễ lịch
Gần như kế hoạch nào cũng trễ ít nhất một buổi. Xử lý theo thứ tự dưới, đừng bù bằng cách xem dồn.
- Dùng tuần dự phòng trước, đó là lý do nó tồn tại.
- Nếu đã hết dự phòng, chuyển một hai phần giữa sang dạng xem lướt: đọc tóm tắt, xem đoạn cuối.
- Giữ nguyên phần cuối cùng trước phần mới, không cắt phần này.
- Nếu trễ quá nhiều, bỏ hẳn kế hoạch xem lại, chuyển sang ôn lại tập then chốt và đọc tóm tắt. Không ai chấm điểm bạn.
- Sau khi phần mới ra, có thể xem nốt những phần còn lại nếu vẫn thích, lúc đó không còn áp lực thời gian.
Bỏ kế hoạch giữa chừng không phải thất bại. Mục đích là xem phần mới với đủ hiểu biết để thấy vui, và mục đích đó vẫn đạt được bằng cách ôn nhanh hơn.
Kinh nghiệm của nhiều người là lịch thường trễ ở tuần thứ hai, khi cái hào hứng ban đầu đã nguội và công việc dồn lại. Nếu biết trước mình hay đuối giữa chừng, xếp các phần ngắn hoặc phần bạn thích nhất vào tuần hai để có thêm động lực.
Xem lại mà không bị lộ phần mới
Giai đoạn bạn đang xem lại thường trùng với giai đoạn hãng phim tung đoạn giới thiệu, ảnh hậu trường, bài phỏng vấn cho phần mới. Bạn đang chìm trong loạt phim nên dễ tò mò mở mọi thứ liên quan. Nếu muốn giữ bất ngờ, hãy chọn trước mình sẽ xem bao nhiêu tư liệu quảng bá, chẳng hạn chỉ một đoạn giới thiệu chính thức, rồi dừng.
Khi tra cứu chi tiết của phần cũ trong lúc xem lại, ví dụ tên một nhân vật phụ, hạn chế mở trang nhân vật trên các trang bách khoa người hâm mộ. Trang đó thường cập nhật thông tin của phần mới ngay khi có, kể cả ảnh. Tra trong ghi chép của chính bạn hoặc tua lại đoạn phim là cách an toàn hơn.
Nếu phần mới đã ra ở nơi khác trước Việt Nam, giai đoạn cuối của lịch xem lại cũng là giai đoạn dễ bị lộ. Lúc đó áp dụng thêm các bước chặn từ khoá, tắt thông báo nhóm như khi phim mới ra.
Câu hỏi thường gặp
Xem lại cả loạt Harry Potter mất bao lâu?
Tám phim chiếu rạp cộng lại khoảng hai mươi giờ. Chia hai tới ba buổi mỗi tuần, mỗi buổi một phim, bạn cần khoảng ba tuần, cộng thêm một tuần dự phòng cho những tối bận.
Nên bắt đầu xem lại trước ngày phần mới ra bao lâu?
Tính từ tổng thời lượng, nhưng nên xong trước ngày phát hành khoảng một tuần. Bắt đầu quá sớm thì tới lúc phần mới ra bạn đã quên lại, bắt đầu quá muộn thì phải xem dồn và mệt.
Một buổi tối xem bao nhiêu là vừa?
Khoảng một phim chiếu rạp hoặc hai tới ba tập phim bộ, tổng không quá ba tiếng. Xem hai phim dài liền nhau thì phim thứ hai thường nhớ rất kém, mất luôn ý nghĩa của việc xem lại.
Ngày phát hành phần mới chưa công bố thì có nên bắt đầu xem lại không?
Không nên lập lịch theo tin đồn. Phim lùi lịch là chuyện thường gặp, và xem lại quá sớm thì đến lúc phần mới ra bạn lại quên. Chờ hãng công bố trên kênh chính thức rồi hãy bắt đầu.
Có phần nào trong loạt được phép bỏ qua khi xem lại không?
Phần đầu bạn đã xem nhiều lần, phần không chứa chi tiết quan trọng cho mạch chính và tập độc lập của phim bộ có thể xem lướt bằng tóm tắt. Phần cuối cùng trước phần mới thì nên xem trọn.