Bộ tiểu thuyết A Song of Ice and Fire của George R. R. Martin, quen gọi theo tên tập đầu là Trò chơi vương quyền, tới thời điểm bài viết mới có năm tập; phim truyền hình tám mùa (2011 đến 2019) bám sát sách ở bốn mùa đầu, trộn hai tập sau ở mùa 5, rồi từ mùa 6 đi trước sách bằng cốt truyện riêng. Vì vậy người đã xem hết phim vẫn có rất nhiều thứ mới khi đọc sách: nhân vật bị phim bỏ, mạch truyện bị gộp, và một kết thúc mà sách chưa viết tới.
Bài này giúp bạn đọc sách sau khi đã xem phim: tập nào ứng với mùa nào, những khác biệt lớn để khỏi bối rối, thứ tự đọc cả các tiền truyện, và vì sao không nên tin những ngày ra mắt tập 6 lan truyền trên mạng. Có cảnh báo tiết lộ ở mục so sánh.
Năm tập sách ứng với mùa phim nào
Bảng dưới ghi tên tiếng Anh vì tên tiếng Việt khác nhau giữa các bản dịch và cách chia tập tiếng Việt cũng có thể khác bản gốc. Năm là năm in bản tiếng Anh.
| Tập | Tên gốc | Năm | Ứng với phim |
|---|---|---|---|
| 1 | A Game of Thrones | 1996 | Mùa 1 |
| 2 | A Clash of Kings | 1998 | Mùa 2 |
| 3 | A Storm of Swords | 2000 | Mùa 3 và mùa 4 |
| 4 | A Feast for Crows | 2005 | Một phần mùa 5, nhiều mạch bị bỏ |
| 5 | A Dance with Dragons | 2011 | Phần lớn được trộn vào mùa 5 |
| 6 | The Winds of Winter | Chưa phát hành | Phim đã đi trước |
| 7 | A Dream of Spring | Chưa phát hành | Phim đã đi trước |
Hai tập cuối bảng chưa ra tới thời điểm bài viết. Tác giả nhiều lần chia sẻ tiến độ nhưng chưa có ngày phát hành chính thức; mọi ngày cụ thể bạn đọc được trên mạng xã hội nên kiểm lại trên kênh chính thức của tác giả hoặc nhà xuất bản trước khi tin.
Tập 4 và tập 5 kể song song: điều làm người đọc bối rối nhất
Khi viết tập 4, tác giả thấy bản thảo quá dày nên tách theo nhân vật và vùng đất chứ không theo thời gian. Kết quả là A Feast for Crows chỉ theo một nhóm nhân vật, chủ yếu ở phương Nam và các hòn đảo, còn A Dance with Dragons theo nhóm còn lại ở phương Bắc và bên kia biển, hai cuốn diễn ra cùng một khoảng thời gian. Đến nửa sau tập 5, hai mạch mới gặp lại nhau về thời gian.
Người đọc lần đầu hay hỏi vì sao tập 4 vắng mặt hẳn vài nhân vật được yêu thích nhất. Câu trả lời là họ nằm ở tập 5. Phim đã trộn hai tập này vào mùa 5 nên người xem phim không gặp cảm giác hụt ấy.
Có người đọc chọn cách xen kẽ chương của hai tập theo thứ tự thời gian, dựa trên các danh sách do người hâm mộ lập. Cách này giúp thấy toàn cảnh nhưng mất đi nhịp mà tác giả dựng cho từng cuốn. Với lần đọc đầu, đọc lần lượt tập 4 rồi tập 5 là đủ; để dành cách xen kẽ cho lần đọc lại.
Một lời khuyên thực tế: trước khi mở tập 4, hãy ghi lại vị trí của từng nhân vật chính ở cuối tập 3, ai ở đâu, đang làm gì. Khi sang tập 5 và gặp lại những người vắng mặt suốt tập 4, bạn chỉ cần nhìn ghi chép đó thay vì lật lại cả nghìn trang. Với bộ sách mà mỗi tập dày như vậy, vài dòng ghi chép tiết kiệm được nhiều buổi tối.
Đọc theo chương góc nhìn: bảng người kể ở tập 1
Mỗi chương của bộ sách mang tên một nhân vật và kể qua mắt người đó. Người quen phim thường bị lạc ở đây vì phim không có cách kể này. Tập 1 có tám người kể chính, ngoài phần mở đầu.
| Người kể | Ở đâu trong tập 1 | Nên để ý gì |
|---|---|---|
| Eddard Stark | Rời phương Bắc về kinh đô | Những gì ông điều tra và giấu đi |
| Catelyn Stark | Từ Winterfell đi về phương Nam | Quyết định của bà kéo theo nhiều hệ quả |
| Sansa Stark | Kinh đô | Cách cô nhìn triều đình, khác hẳn sự thật |
| Arya Stark | Kinh đô | Những người cô gặp khi lén đi khắp nơi |
| Bran Stark | Winterfell | Giấc mơ và những gì cậu nhớ hoặc quên |
| Jon Snow | Bức Tường | Đời sống ở Hội Tuần đêm |
| Tyrion Lannister | Nhiều nơi | Lời nói của người khác qua góc nhìn sắc sảo của anh |
| Daenerys Targaryen | Bên kia biển | Mạch truyện tách biệt, chỉ nối lại rất muộn |
Mẹo đọc: chương của người kể nào chỉ biết những gì người đó biết, và đôi khi họ hiểu sai. Khi hai người kể khác nhau về cùng một việc, đó thường là chủ ý của tác giả chứ không phải lỗi. Ghi chú một dòng sau mỗi chương, ví dụ "Catelyn nghi ai, vì sao", sẽ giúp bạn theo được khi số người kể tăng lên ở các tập sau.
Những khác biệt lớn giữa sách và phim
Cảnh báo tiết lộ nội dung: mục này nêu chuyện xảy ra trong sách và phim tới hết tập 5 và mùa 6. Nếu bạn chưa xem phim và định đọc sách trước, hãy bỏ qua mục này.
Tuổi nhân vật. Trong sách, nhiều nhân vật trẻ hơn hẳn phim. Daenerys mới mười ba tuổi ở đầu tập 1, các con nhà Stark cũng nhỏ hơn. Phim tăng tuổi lên, nên nhiều hành động trong sách đọc lên mang cảm giác khác.
Vợ của Robb Stark. Trong sách, Robb cưới Jeyne Westerling và cô không có mặt ở đám cưới đẫm máu. Phim thay bằng một nhân vật khác có mặt và chết ở đó.
Người bị bỏ hẳn hoặc rút gọn. Sách có Lady Stoneheart, một nhân vật xuất hiện cuối tập 3 mà phim không đưa vào. Sách có một người trẻ được giới thiệu là Aegon Targaryen ở tập 5, mạch này phim bỏ. Arianne Martell và nhiều nhân vật xứ Dorne, cùng Victarion Greyjoy, có chương riêng trong sách nhưng bị phim lược hoặc thay đổi.
Mạch Sansa ở phương Bắc. Phim cho Sansa quay về Winterfell và kết hôn với Ramsay Bolton. Trong sách, Sansa vẫn ở vùng Vale, còn người bị gả cho Ramsay là Jeyne Poole, một cô gái bị đưa ra giả làm Arya.
Từ mùa 6 trở đi. Phần lớn diễn biến từ mùa 6 tới hết phim không dựa trên sách đã in. Đọc xong tập 5, bạn sẽ dừng ở một thời điểm phim đã vượt qua từ lâu, với nhiều nhân vật còn sống và nhiều mạch còn mở.
Thứ tự đọc cả bộ và các sách cùng thế giới
Ngoài năm tập chính, tác giả có những sách lấy bối cảnh hàng trăm năm trước. Chúng không bắt buộc, nhưng hay được hỏi vì có phim chuyển thể.
| Thứ tự gợi ý | Sách | Nội dung | Khi nào đọc |
|---|---|---|---|
| 1 tới 5 | Năm tập chính | Mạch truyện chính | Đọc trước tiên, đúng thứ tự xuất bản |
| 6 | A Knight of the Seven Kingdoms (2015) | Ba truyện vừa về hiệp sĩ Dunk và cậu bé Egg, gần một trăm năm trước mạch chính | Đọc lúc nào cũng được, nhẹ nhàng hơn bộ chính |
| 7 | Fire and Blood (2018), bản tiếng Việt quen gọi Lửa và máu | Lịch sử dòng họ Targaryen viết như một cuốn sử | Sau bộ chính; là nền cho phim House of the Dragon |
Fire and Blood viết theo giọng sử gia trong truyện kể lại, có chỗ các nguồn mâu thuẫn nhau, không theo lối chương góc nhìn nhân vật như bộ chính. Người quen nhịp tiểu thuyết đôi khi thấy khô. Nếu bạn đọc vì đã xem phim House of the Dragon, chuẩn bị tinh thần là phim chọn một cách kể trong khi sách để ngỏ nhiều cách.
Kế hoạch đọc cho người đã xem hết phim
Một nhóm bạn sinh viên ở Huế từng xem hết tám mùa và định đọc sách cùng nhau. Đây là kế hoạch phù hợp với kiểu người đọc như vậy.
- Chấp nhận đọc tập 1 dù đã biết chuyện: sách kể qua góc nhìn từng nhân vật, nhiều suy nghĩ phim không thể hiện được, nên đọc lại vẫn khác.
- Đọc tập 1 tới tập 3 liền mạch. Đây là phần phim bám sát nhất, bạn sẽ nhận ra những chỗ phim đổi mà không bị lạc.
- Trước khi vào tập 4, nhớ rằng tập 4 và tập 5 kể song song. Đừng ngạc nhiên khi vắng nhân vật quen.
- Đọc tập 5 với tâm thế đây là phần lạ nhất với người xem phim: nhiều nhân vật và mạch truyện hoàn toàn mới.
- Đọc xong tập 5, ghi lại những câu hỏi còn mở. Đây là danh sách giúp bạn đọc tiếp khi tập 6 ra, thay vì phải đọc lại cả bộ.
- Đọc A Knight of the Seven Kingdoms để nghỉ giữa chừng nếu thấy mệt; nó ngắn và có giọng hài hước hơn.
Nhóm bạn có thể chia nhau mỗi người theo dõi một gia tộc, cuối tuần kể lại cho nhau. Cách này giúp không ai bị ngợp bởi số nhân vật rất lớn của bộ sách.
Đọc khi phần tiếp chưa ra: những điều không cần làm
Người đọc bộ này thường sốt ruột vì tập 6 chậm. Có vài việc tốn thời gian mà không giúp gì.
- Không cần theo dõi mọi tin đồn về ngày phát hành. Chỉ kiểm thông báo trên kênh chính thức của tác giả hoặc nhà xuất bản, mỗi khi có tin thì tra lại một lần.
- Không cần đọc lại cả năm tập mỗi năm. Giữ một ghi chép ngắn về vị trí từng nhân vật ở cuối tập 5 là đủ để ôn khi cần.
- Không nên coi kết thúc của phim là kết thúc của sách. Tác giả từng nói những điểm lớn có thể giống nhau, nhưng đường đi tới đó và số phận nhiều nhân vật có thể khác.
- Không cần đọc các bản tóm tắt chương do người hâm mộ đoán trước. Chúng dễ trộn suy đoán với nội dung thật và làm hỏng trải nghiệm khi sách ra.
Điều đáng làm duy nhất là đọc kỹ năm tập đã có. Bộ sách nhiều lớp tới mức đọc lần hai thường thấy những gợi ý mà lần đầu bỏ qua.
Câu hỏi thường gặp
Trò chơi vương quyền có mấy tập sách?
Tới thời điểm bài viết, bộ A Song of Ice and Fire có năm tập đã in. Tác giả dự định thêm hai tập là The Winds of Winter và A Dream of Spring, nhưng chưa có ngày phát hành chính thức.
Đã xem hết phim có nên đọc sách không?
Nên, nếu bạn thích chi tiết. Sách có nhiều nhân vật và mạch truyện phim bỏ, kể qua góc nhìn và suy nghĩ của từng nhân vật. Từ mùa 6 phim đi trước sách, nên phần lớn kết thúc của phim không có trong sách.
Vì sao tập 4 thiếu nhiều nhân vật quen?
Vì tập 4 và tập 5 được tách theo nhân vật và vùng đất, kể song song cùng một khoảng thời gian. Những nhân vật vắng trong tập 4 xuất hiện ở tập 5, nên đọc hết cả hai mới đủ.
Fire and Blood có cần đọc trước bộ chính không?
Không cần. Fire and Blood kể lịch sử dòng họ Targaryen hàng trăm năm trước mạch chính, viết theo giọng sử gia. Đọc sau bộ chính sẽ dễ theo hơn và thấy rõ những gợi ý nối hai thời kỳ.
The Winds of Winter khi nào ra?
Tới thời điểm bài viết chưa có ngày phát hành chính thức. Hãy theo dõi thông báo trên kênh chính thức của tác giả hoặc nhà xuất bản, và cẩn thận với những ngày lan truyền trên mạng không ghi nguồn.
Đọc sách có bị lộ kết thúc phim không?
Không, vì năm tập sách dừng ở thời điểm sớm hơn nhiều so với kết thúc phim. Ngược lại, người đã xem phim sẽ biết trước khá nhiều diễn biến của ba tập đầu.