Bố già có hai bản: một phim chiếu mạng nhiều tập do Trấn Thành làm trước, và một phim điện ảnh ra rạp sau đó. Hai bản dùng chung thế giới và nhân vật chính nhưng không phải phần 1 rồi phần 2, bạn xem bản nào trước cũng được. Phim điện ảnh tự kể trọn câu chuyện của nó, người chưa từng xem bản chiếu mạng vẫn theo được từ đầu đến cuối.
Bài này so hai bản theo những thứ người xem quan tâm: độ dài, giọng kể, nhân vật nào được nói nhiều, và tình huống nào nên chọn bản nào. Phần so sánh không kể kết phim, nên bạn đọc trước khi xem vẫn không bị lộ. Nếu bạn đã xem một bản và đang phân vân có nên xem bản còn lại không, phần cuối bài có vài tình huống cụ thể để tự quyết.
Hai bản Bố già đặt cạnh nhau
Bảng dưới chỉ so phần khung, không đi vào tình tiết. Những gì không chắc về số tập hay thời lượng cụ thể được để trống thay vì đoán.
| Tiêu chí | Bản chiếu mạng nhiều tập | Bản phim điện ảnh |
|---|---|---|
| Hình thức | Nhiều tập ngắn, phát trên mạng | Một phim dài, chiếu rạp rồi lên nền tảng có bản quyền |
| Ra mắt | Trước | Sau, đạo diễn Trấn Thành cùng Vũ Ngọc Đãng |
| Trung tâm câu chuyện | Cả xóm và đại gia đình, nhiều tuyến phụ | Dồn vào quan hệ cha con Ba Sang và Quắn |
| Giọng kể | Hài đời thường là chính, xen đoạn lắng | Hài ở đầu, càng về sau càng nặng phần tâm lý gia đình |
| Có cần xem bản kia trước | Không | Không |
| Hợp với ai | Người thích xem từng tập ngắn, thích không khí xóm nhỏ | Người muốn một câu chuyện trọn trong một buổi |
Hàng "Trung tâm câu chuyện" là khác biệt đáng nhớ nhất. Nếu bạn thích bản điện ảnh vì mối quan hệ cha con thì bản chiếu mạng sẽ cho cảm giác rộng hơn, tản hơn, không phải là "xem thêm về cha con".
Vì sao không gọi là phần 1 và phần 2
Phim điện ảnh không bắt đầu từ chỗ bản chiếu mạng dừng. Nó dựng lại thế giới từ đầu cho khán giả rạp, giới thiệu lại nhân vật, gia đình, con hẻm. Một phần tiếp theo đúng nghĩa thì ngược lại, mặc định bạn đã biết những thứ đó.
Nhân vật được viết lại cho vừa một phim dài. Những tuyến phụ có đất ở bản nhiều tập phải gọn lại trong phim rạp. Người xem bản chiếu mạng trước đôi khi thấy thiếu nhân vật mình thích, đó là chuyện thường của chuyển thể sang một khuôn khổ ngắn hơn.
Mỗi bản có cái kết riêng của nó. Hai bản không dùng kết của nhau làm điểm xuất phát. Đây là lý do bạn không nên đi tìm "Bố già phần 2" khi đã xem xong một bản, vì cái bạn tìm thấy sẽ là bản kia, kể lại chứ không kể tiếp.
Thời điểm làm phim khác nhau. Bản điện ảnh ra sau và được viết cho một khuôn khổ khác hẳn, một phim dài cho khán giả rạp chứ không phải từng tập ngắn. Vì thế người xem cả hai bản có thể thấy cùng một nhân vật mà phản ứng hơi khác trong tình huống tương tự. Đó là hai lần viết, không phải lỗi nối phim.
Tên gọi dễ gây nhầm. Hai bản cùng tên Bố già, cùng gương mặt chính, nên trên mạng xã hội người ta hay gọi lẫn. Khi đọc bàn luận, xem người viết đang nói bản nào trước khi tin rằng mình hiểu sai phim.
Nhân vật chính cần nhớ, không lộ tình tiết
Ba Sang là trục của cả hai bản: một người cha lao động nghèo, sống hết lòng với hàng xóm, nói nhiều, hay xen vào chuyện người khác, thương con theo kiểu vụng về. Trấn Thành đóng vai này. Quắn là con trai Ba Sang, một người trẻ làm nội dung trên mạng, nhìn thế giới khác hẳn bố. Tuấn Trần đóng vai này trong bản điện ảnh.
Mâu thuẫn giữa hai cha con, một bên sống vì người khác, một bên muốn tự quyết cuộc đời mình, là thứ bản điện ảnh dồn sức. Ở bản chiếu mạng, mâu thuẫn ấy có mặt nhưng chia chỗ cho nhiều câu chuyện xóm giềng khác. Biết trước hai nhân vật này là đủ để bạn bước vào bất kỳ bản nào mà không lạc.
Những nhân vật phụ như anh chị em của Ba Sang, hàng xóm trong hẻm, xuất hiện ở cả hai bản với mức độ khác nhau. Bạn không cần ghi nhớ họ trước, phim tự giới thiệu đủ. Nếu xem cùng người lớn tuổi trong nhà, nên báo trước một câu: phim nói về cha con, có đoạn buồn, để người xem chuẩn bị tinh thần.
Nên xem bản nào trước: chọn theo tình huống
Không có thứ tự đúng duy nhất. Bảng dưới gợi ý theo hoàn cảnh xem, vì cùng một người có thể chọn khác nhau tuỳ hôm đó xem với ai.
| Tình huống | Nên bắt đầu bằng | Vì sao |
|---|---|---|
| Có một buổi tối, muốn xem trọn một câu chuyện | Bản điện ảnh | Có mở, có kết trong một lần ngồi |
| Muốn xem dần trong giờ nghỉ trưa, mỗi lần một ít | Bản chiếu mạng | Tập ngắn, dừng ở đâu cũng không mất mạch |
| Xem cùng bố mẹ để có chuyện nói về gia đình | Bản điện ảnh | Mâu thuẫn cha con được kể tập trung, dễ mở lời |
| Đã xem bản điện ảnh, còn muốn ở lại thế giới đó | Bản chiếu mạng | Thêm không khí xóm, thêm nhân vật phụ |
| Đã xem bản chiếu mạng, sợ phim rạp kể lại nhàm | Vẫn nên thử bản điện ảnh | Trọng tâm khác, nhiều đoạn được viết mới cho phim dài |
Khi xem cùng con, kiểm nhãn của bản điện ảnh trên nơi đang chiếu. Phim ở Việt Nam mang một trong các nhãn P, K, T13, T16, T18, và bạn nên dựa vào nhãn ghi trên chính phim đó.
Những thứ không cần làm trước khi xem
Vì hai bản độc lập, có vài việc người xem hay làm theo thói quen với loạt phim nhiều phần nhưng ở đây là thừa.
- Không cần tìm đọc tóm tắt bản chiếu mạng trước khi ra xem bản điện ảnh. Đọc thì còn dễ dính các chi tiết phim rạp viết lại khác đi, gây rối thêm.
- Không cần xem hết mọi tập chiếu mạng mới được bàn về phim rạp. Bạn bàn về bản mình đã xem là đủ, chỉ cần nói rõ đang nói bản nào.
- Không cần chờ cảnh sau danh đề để biết phần tiếp. Phim không dựng kiểu gài cảnh nối.
- Không cần ghi chép danh sách nhân vật phụ. Phim rạp chỉ giữ lại những người thật sự cần cho chuyện cha con, và giới thiệu họ ngay khi họ xuất hiện.
- Không cần xem lại bản chiếu mạng nếu đã xem lâu rồi. Những gì bạn còn nhớ mang máng không làm bạn hiểu sai phim rạp, vì phim rạp không dựa vào chúng.
- Không cần lo bản điện ảnh "spoil" bản chiếu mạng hay ngược lại theo kiểu phần sau lộ kết phần trước. Mỗi bản đi đường riêng.
Việc nên làm thì chỉ có một: chọn nơi xem có bản quyền. Bản lậu của phim Việt thường bị quay lén, mất tiếng, mất phụ đề cho người khiếm thính, và không đóng góp gì cho ê kíp.
Từ phim chiếu mạng lên phim rạp: vì sao cách làm này hay gặp ở phim Việt
Bố già không phải trường hợp duy nhất. Nhiều nghệ sĩ Việt thử một thế giới nhân vật trên mạng trước, đo phản ứng của khán giả qua từng tập, rồi mới đưa thế giới đó lên màn ảnh rộng với kinh phí lớn hơn. Loạt Chị Mười Ba của Thu Trang cũng đi đường này. Với người xem, hiểu cách làm ấy giúp bạn đoán đúng quan hệ giữa hai bản trước khi bấm xem.
Có hai kiểu thường gặp. Kiểu thứ nhất, bản điện ảnh kể lại thế giới từ đầu cho khán giả rạp, giống trường hợp Bố già: xem bản nào trước cũng được. Kiểu thứ hai, bản điện ảnh nối tiếp chuyện đã kể trên mạng, khi đó xem bản chiếu mạng trước sẽ giúp hiểu quan hệ giữa các nhân vật sâu hơn, dù phim rạp thường vẫn kể lại đủ để người mới theo được.
Cách phân biệt nhanh hai kiểu: đọc phần giới thiệu chính thức của phim rạp. Nếu giới thiệu nhân vật như người mới gặp, tả hoàn cảnh sống, công việc, gia đình, thì đó là kiểu kể lại. Nếu giới thiệu nhắc tới một biến cố "sau những gì đã xảy ra", thì đó là kiểu nối tiếp. Với Bố già, phần giới thiệu thuộc kiểu thứ nhất, vì vậy bạn yên tâm bắt đầu từ bản nào thuận tiện.
Một lưu ý về bản chiếu mạng: vì phát hành trên mạng nên có nhiều tài khoản cắt ghép, đăng lại, đổi tên tập. Xem ở kênh chính thức của ê kíp để đúng thứ tự tập và không gặp bản bị chèn quảng cáo lạ.
Tự kiểm: mình đang đọc bàn luận về bản nào
Trên mạng, các bài bàn về Bố già trộn hai bản với nhau rất nhiều. Muốn khỏi hiểu lầm, hỏi ba câu khi đọc một bài: người viết có nhắc tới "tập" không, nếu có thì họ đang nói bản chiếu mạng. Họ có nhắc rạp, suất chiếu, xem cùng gia đình ở rạp không, nếu có thì gần như là bản điện ảnh. Nhân vật được nói nhiều nhất là ai, nếu là cha con thì nghiêng về bản điện ảnh, nếu là cả xóm thì nghiêng về bản chiếu mạng.
Một nhóm bạn đồng nghiệp ở Đà Nẵng từng cãi nhau cả buổi về một chi tiết, rồi mới nhận ra hai người xem hai bản khác nhau. Gặp chuyện tương tự, cách gỡ nhanh là mỗi người nói mình xem dài bao lâu, ở đâu. Câu trả lời đó tách hai bản ngay, đỡ phải tranh cãi về chuyện ai nhớ sai.
Nếu bạn định viết cảm nhận lên mạng, ghi rõ ngay câu đầu là bản nào và đặt cảnh báo trước khi kể tình tiết, để người chưa xem kịp lướt qua.
Câu hỏi thường gặp
Bố già có phần 2 không?
Bố già có hai bản là bản chiếu mạng và bản điện ảnh, không phải phần 1 và phần 2 nối nhau. Tới thời điểm bài viết, nếu có thông tin về một dự án tiếp theo, bạn kiểm trên kênh chính thức của ê kíp chứ đừng tin trang tổng hợp.
Chưa xem bản chiếu mạng thì xem phim rạp Bố già có hiểu không?
Hiểu đủ. Phim điện ảnh giới thiệu lại nhân vật và con hẻm từ đầu, dồn vào chuyện cha con Ba Sang và Quắn, không đòi bạn biết trước điều gì từ bản chiếu mạng.
Bản chiếu mạng và bản điện ảnh Bố già khác nhau nhiều không?
Khác ở trọng tâm. Bản chiếu mạng rộng, nhiều chuyện xóm giềng và nhân vật phụ, còn bản điện ảnh gọn lại vào quan hệ cha con và nặng phần tâm lý gia đình ở nửa sau.
Ai đạo diễn phim điện ảnh Bố già?
Phim điện ảnh Bố già do Trấn Thành đạo diễn cùng Vũ Ngọc Đãng, Trấn Thành đồng thời đóng vai chính Ba Sang. Bản chiếu mạng làm trước đó cũng do Trấn Thành thực hiện.
Có nên cho trẻ em xem Bố già không?
Bạn xem nhãn độ tuổi ghi trên phim tại nơi chiếu, theo hệ P, K, T13, T16, T18. Ngoài nhãn, nên biết phim có nhiều đoạn buồn về gia đình, trẻ nhỏ có thể cần người lớn ngồi cùng giải thích.
Xem Bố già rồi thì nên xem gì tiếp?
Nếu thích thế giới con hẻm, xem bản chiếu mạng. Nếu thích lối kể của đạo diễn, có thể xem các phim điện ảnh sau đó của Trấn Thành, nhưng lưu ý đó là câu chuyện mới, không phải phần tiếp của Bố già.