TiepDien.comTiếp Diễn
Mùa, phần, ngoại truyện: hiểu thuật ngữ

Tập đặc biệt là gì: special, OVA, tập tổng hợp và bản điện ảnh nối tiếp phim bộ

Special, tập Giáng sinh, OVA, OAD, tập tổng hợp, phim điện ảnh nối tiếp phim bộ: loại nào bắt buộc, loại nào bỏ được và đặt vào đâu trong lịch xem.

Vietnamese father and young daughter wrapped in one blanket on a sofa during a rainy evening, bowl of fruit nearby, dark blank TV ahead, seen from behind, warm low light

Tập đặc biệt (special) là tập nằm ngoài số tập thường của một mùa: tập dịp lễ, tập dài phát riêng, tập tổng hợp; với anime còn có OVA và OAD phát hành thẳng ra đĩa hoặc kèm truyện. Có loại bắt buộc phải xem vì nối mạch chính, có loại bỏ qua không mất gì. Phim điện ảnh nối tiếp một phim bộ, như El Camino của Breaking Bad, cũng thuộc nhóm "ngoài mùa" này.

Vì nằm ngoài số tập thường, các tập này hay bị xếp lung tung: trang thông tin gom vào mục "mùa 0", nền tảng có bản quyền đặt ở cuối danh sách hoặc ở mục riêng. Bài này giải thích từng loại, kèm bảng tra loại nào cần xem, và các bước đặt chúng vào đúng chỗ trong lịch xem của bạn.

Tập đặc biệt nằm ngoài số tập thường

Một mùa phim bộ có số tập định trước, đánh số từ một. Tập đặc biệt không nằm trong dãy số đó. Nó có thể là tập phát vào dịp lễ, tập dài gấp đôi đánh dấu một mốc của phim, hoặc tập làm thêm giữa hai mùa để khán giả đỡ chờ. Vì không có số, nó dễ bị bỏ sót hoặc bị xem sai chỗ.

Doctor Who của Anh là ví dụ nổi tiếng: từ năm 2005, phim gần như năm nào cũng có một tập đặc biệt dịp Giáng sinh, phát riêng, nhiều tập trong đó nối thẳng vào mạch chính, có khi là tập chuyển giao giữa hai người đóng vai chính. Bỏ qua những tập đó, bạn sẽ mở mùa mới và thấy một gương mặt khác mà không hiểu vì sao.

Sherlock của Anh có tập đặc biệt Cô dâu gớm ghiếc phát dịp đầu năm 2016, đặt nhân vật vào thời Victoria thay vì thời hiện đại. Thoạt nhìn tập này như một trò chơi riêng, nhưng nó gắn với mạch truyện chính và được đặt giữa mùa 3 và mùa 4. Đây là kiểu tập đặc biệt "trông như ngoại truyện mà thật ra là chính truyện", chỗ người xem dễ đoán sai nhất.

Bảng các loại tập và bản ngoài mùa chính

Mức cần xem ghi trong bảng là mức thường gặp. Với từng phim cụ thể, kiểm mô tả chính thức của tập.

LoạiLà gìThường có ở đâuMức cần xem
Special, tập dịp lễTập phát riêng, ngoài số tập thườngPhim bộ Anh, MỹTuỳ: nhiều tập nối mạch chính
Tập tổng hợp (recap, clip show)Ghép cảnh cũ, ít hoặc không có cảnh mớiPhim bộ dài, animeBỏ được, trừ khi cần ôn
OVAAnime phát hành thẳng ra băng đĩa, không qua truyền hìnhAnimeThường bỏ được, trừ khi ghi rõ là chính truyện
OADAnime đóng gói kèm một tập truyện tranhAnimeThường là câu chuyện phụ
Tập 0, tập mở đầu đặc biệtTập kể trước tập 1Một số anime, phim bộNên xem, thường giới thiệu bối cảnh
Phim điện ảnh nối phim bộPhim dài kể tiếp hoặc chen giữa các mùaPhim bộ Mỹ, Anh, animeNếu là chính truyện thì bắt buộc

Nhiều trang thông tin phim xếp tất cả các loại trên vào một mục gọi là "mùa 0" hoặc "Specials". Thấy mục này, đừng nghĩ nó là mùa đầu tiên cần xem trước mùa 1. Đó chỉ là ngăn chứa những tập không có số, và mỗi tập trong đó phải đặt vào đúng ngày phát của nó.

Phim điện ảnh nối tiếp phim bộ: phải xem mùa nào trước

El Camino (2019) kể tiếp sau tập cuối Breaking Bad. Phim theo chân Jesse Pinkman ngay sau những gì xảy ra ở tập cuối cùng của phim bộ. Xem El Camino khi chưa xem hết Breaking Bad nghĩa là biết kết cục của phim bộ ngay từ phút đầu.

Downton Abbey (2019) đến sau khi phim bộ kết thúc năm 2015. Phim điện ảnh đưa các nhân vật của sáu mùa phim bộ trở lại trong một câu chuyện mới. Người chưa xem phim bộ vẫn theo được cốt truyện chính, nhưng mối quan hệ giữa hàng chục nhân vật chỉ có nghĩa với người đã theo dõi.

Chuyến tàu vô tận (2020) của Thanh gươm diệt quỷ nằm giữa hai mùa. Phim nối thẳng sau mùa 1 của bộ anime, và mùa 2 mở đầu từ sau những gì phim kể. Về sau phần này còn được dựng lại thành các tập truyền hình. Bỏ qua nó là mất một phần chính truyện quan trọng.

Phim điện ảnh của anime dài kỳ thì thường khác. Với các bộ như Thám tử lừng danh Conan, mỗi năm một phim điện ảnh, phần lớn là vụ án riêng, xem được độc lập. Phân biệt bằng cách đọc mô tả: phim "kể tiếp" thì bắt buộc, phim "vụ án mới" hay "cuộc phiêu lưu mới" thì không.

OVA, OAD và những tập anime không lên sóng

OVA là viết tắt tiếng Anh của hoạt hình phát hành thẳng ra băng hoặc đĩa, không qua truyền hình. Thời băng video ở Nhật, OVA là cách làm những câu chuyện quá ngắn để thành một mùa, quá dài để thành một tập, hoặc nhắm tới người hâm mộ sẵn sàng mua đĩa. OAD gần giống, nhưng đĩa được bán kèm một tập truyện tranh bản đặc biệt.

Phần lớn OVA và OAD là câu chuyện phụ: một ngày nghỉ của nhóm nhân vật, một đoạn quá khứ, một trận đấu không có trong truyện. Chúng hay và đáng xem với người thích nhân vật, nhưng không làm bạn hụt mạch chính nếu bỏ qua. Nếu bạn mới theo một bộ anime, cứ để dành OVA tới khi xem xong mùa mà nó gắn với, lúc đó bạn đã đủ quen nhân vật để thấy câu chuyện phụ thú vị. Có một số ngoại lệ chuyển thể những chương truyện mà bản truyền hình bỏ, khi đó nên xem đúng chỗ.

Vì OVA không phát trên truyền hình, chúng hay vắng mặt trong danh sách tập của nhiều nơi đăng phim, hoặc nằm ở một mục riêng. Nếu bạn xem trên nền tảng có bản quyền và thấy một bộ anime "thiếu" vài tập so với bạn bè, nhiều khả năng đó là OVA chưa được mua bản quyền ở khu vực của bạn, không phải bạn bỏ sót.

Tập tổng hợp: khi nào bỏ qua, khi nào nên xem

Tập tổng hợp ghép lại cảnh cũ, thường với một khung dẫn mới như nhân vật ngồi nhớ lại. Nó xuất hiện khi đoàn làm phim thiếu thời gian hoặc kinh phí, hoặc trước một đoạn quan trọng. Quyết định theo các trường hợp sau:

  • Bạn vừa xem liền mạch các tập trước. Bỏ qua được, gần như không mất gì.
  • Bạn bỏ dở vài tháng mới quay lại. Tập tổng hợp là cách ôn nhanh và an toàn, vì nó chỉ dùng cảnh bạn đã xem.
  • Tập có ghi chú "có cảnh mới". Một số tập tổng hợp chèn vài phút cảnh mới nối mạch; xem lướt phần đầu và cuối.
  • Tập tổng hợp đặt trước phim điện ảnh. Thường được làm để người chỉ xem phim rạp cũng hiểu; nếu bạn đã xem phim bộ, bỏ được.
  • Bạn xem cùng người mới. Tập tổng hợp có thể thay cho việc kể lại, đỡ bạn vô tình nói lộ những gì chưa tới.

Tập tổng hợp hay bị chê là "tập lười", nhưng với người theo phim bộ dài kỳ có lịch học, lịch làm dày đặc, đây là công cụ ôn bài hữu ích. Đừng tự áp lực phải xem mọi tập chỉ vì có số.

Chỗ hay sai với các tập ngoài mùa

Các lỗi dưới đây đều dẫn tới một trong hai hậu quả: hụt một đoạn chính truyện, hoặc bị lộ kết cục trước khi tới nơi.

  • Xem mục "mùa 0" trước mùa 1. Nhiều tập trong mục này ra sau cả mấy mùa, có cảnh nhắc tới kết cục của các mùa đó.
  • Bỏ tập Giáng sinh vì nghĩ là tập vui chơi. Với một số phim bộ Anh, tập dịp lễ là chỗ chuyển giao nhân vật chính hoặc mở mạch của mùa sau.
  • Xem phim điện ảnh khi chưa xem hết phim bộ. Phim điện ảnh nối tiếp mặc định bạn đã biết tập cuối, và thường nhắc lại nó ngay đầu phim.
  • Coi mọi phim điện ảnh của anime là ngoài chính truyện. Phần lớn đúng, nhưng có những phim như Chuyến tàu vô tận là chính truyện bắt buộc.
  • Tưởng mình xem thiếu tập vì danh sách khác bạn bè. Mỗi nơi đăng phim xếp tập đặc biệt một kiểu, có nơi không có OVA; so theo tên tập, không so theo số.

Điểm chung của cách tránh là luôn nhìn ngày phát và đọc mô tả chính thức, không dựa vào vị trí của tập trong danh sách. Vị trí trong danh sách là do nơi đăng phim sắp xếp, còn ngày phát là thứ người làm phim định ra.

Đặt tập đặc biệt vào đúng chỗ trong lịch xem

Làm theo các bước dưới đây mỗi khi bắt đầu một phim bộ có mục tập đặc biệt hoặc phim điện ảnh liên quan:

  1. Mở danh sách tập trên trang chính thức của phim hoặc của hãng, tìm mục "Specials" hay "mùa 0".
  2. Ghi ngày phát của từng tập đặc biệt, đặt nó vào giữa hai tập thường phát trước và sau nó.
  3. Đọc mô tả chính thức, tránh bình luận, để biết tập đó là chính truyện hay câu chuyện phụ.
  4. Với phim điện ảnh, kiểm xem nó kể tiếp sau mùa nào, rồi xếp đúng sau mùa đó.
  5. Đánh dấu tập tổng hợp là "tuỳ chọn", chỉ xem khi cần ôn.
  6. Lưu danh sách vào ghi chú điện thoại để không phải tra lại mỗi lần.

Một nhóm bạn ở Hải Phòng định xem lại Doctor Who từ năm 2005 có thể mất cả tối chỉ để tìm thứ tự các tập Giáng sinh nếu không làm bước hai. Ghi ngày phát một lần là xong cho cả loạt. Người giữ danh sách có thể chia sẻ cho cả nhóm, và mỗi tối trước khi xem chỉ cần mở ra xem dòng tiếp theo là gì. Với những phim có nhiều tập đặc biệt rải rác qua nhiều năm, việc này tiết kiệm thời gian hơn hẳn so với tra lại từng lần, và tránh luôn nguy cơ đọc phải bình luận tiết lộ trong lúc tra.

Câu hỏi thường gặp

Season 0 là gì trên trang thông tin phim?

Là mục chứa những tập đặc biệt không có số tập thường, như tập dịp lễ, tập tổng hợp, OVA. Nó không phải mùa cần xem trước mùa 1. Mỗi tập trong đó nên đặt theo ngày phát của nó.

OVA có cần xem không?

Phần lớn OVA là câu chuyện phụ, bỏ qua không làm hụt mạch chính. Một số ít chuyển thể chương truyện mà bản truyền hình bỏ, khi đó nên xem. Đọc mô tả chính thức của OVA để biết nó thuộc loại nào.

El Camino nên xem lúc nào?

Sau khi xem hết năm mùa Breaking Bad. Phim kể tiếp ngay sau tập cuối cùng của phim bộ, nên xem trước là biết luôn kết cục của Breaking Bad.

Chuyến tàu vô tận của Thanh gươm diệt quỷ có phải chính truyện không?

Có. Phim nối thẳng sau mùa 1 và mùa 2 tiếp từ sau những gì phim kể. Phần này về sau còn được dựng thành các tập truyền hình, nên bạn có thể xem dưới dạng phim hoặc dạng tập.

Tập tổng hợp có nên bỏ qua không?

Nếu vừa xem liền mạch các tập trước thì bỏ qua được. Nếu bạn bỏ dở lâu mới quay lại, tập tổng hợp là cách ôn nhanh và an toàn vì chỉ dùng những cảnh bạn đã xem.

Phim điện ảnh Conan có cần xem theo thứ tự không?

Phần lớn không. Mỗi phim là một vụ án riêng, xem độc lập được. Tuy vậy các phim có nhân vật xuất hiện theo mạch truyện tranh, nên biết sơ các nhân vật chính sẽ giúp bạn theo dõi dễ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138