TiepDien.comTiếp Diễn
Phần tiếp theo khi nào ra: cách tra cho đúng

Truyện tạm ngưng là gì: tác giả nghỉ thì làm sao biết khi nào truyện ra lại

Truyện tranh, tiểu thuyết tạm ngưng vì sao, đọc thông báo nghỉ của tạp chí và tác giả ở đâu, tác giả qua đời thì truyện có được viết tiếp, và nên làm gì lúc chờ.

Teenage girl on a balcony in Da Lat wrapped in a blanket, reading a thick comic volume with blank pages, pine trees and mist behind, side view, soft morning light

Truyện tạm ngưng, người hâm mộ hay gọi là hiatus, là khi tác giả hoặc tạp chí tạm dừng ra chương mới trong một thời gian chưa xác định, khác với nghỉ định kỳ vài tuần đã báo trước và khác với kết thúc hẳn. Muốn biết khi nào truyện ra lại, nguồn duy nhất đáng tin là thông báo của tạp chí đăng truyện, nhà xuất bản gốc hoặc chính tác giả; mọi ngày tháng khác đều là đoán.

Người đọc truyện tranh Nhật, truyện mạng hay tiểu thuyết nhiều tập đều có lúc rơi vào cảnh chờ không biết tới bao giờ. Bài này giải thích các kiểu dừng, vì sao tác giả phải nghỉ, đọc thông báo nghỉ ở đâu, chuyện gì xảy ra khi tác giả qua đời, và cách chờ mà không phải lục lọi tin rò rỉ hay bản lậu.

Nghỉ định kỳ, tạm ngưng, bị cắt, kết thúc: phân biệt

Với truyện đăng theo kỳ, chữ "nghỉ" có nhiều nghĩa. Biết truyện đang ở trạng thái nào giúp bạn đoán đúng khoảng chờ.

Trạng tháiThường do đâuThông báo ra saoKhả năng ra lại
Nghỉ định kỳTạp chí nghỉ dịp lễ, tác giả nghỉ theo lịch đã thoả thuậnBáo trước, có số kỳ cụ thểGần như chắc, đúng hẹn
Tạm ngưngSức khoẻ, việc riêng, tác giả cần thời gian chuẩn bị mạch mớiBáo là nghỉ, thường không có ngày quay lạiThường có, nhưng không biết khi nào
Chuyển nơi đăngTruyện chuyển từ tạp chí tuần sang tạp chí tháng hoặc đăng trực tuyếnBáo trước nơi đăng mớiCó, theo lịch nơi mới
Bị cắtTạp chí dừng đăng vì truyện không đủ người đọcKết thúc gấp trong vài chươngThấp
Kết thúcTác giả viết xongChương cuối, thường có lời cảm ơnKhông, trừ phần ngoại truyện

Truyện mạng, truyện đăng chương trên các trang có bản quyền, còn có trạng thái tác giả tự ngưng mà không báo, người đọc gọi là "drop". Với loại này, nhìn ngày cập nhật chương gần nhất và hoạt động của tác giả là cách duy nhất để đoán.

Vì sao tác giả truyện tranh hay phải nghỉ

Lịch đăng hằng tuần rất nặng. Một truyện đăng trên tạp chí tuần ở Nhật phải ra khoảng hai mươi trang mỗi tuần, gần như không nghỉ, có khi kéo dài nhiều năm. Kể cả có trợ lý, tác giả vẫn phải tự viết cốt truyện, phân khung và vẽ phần chính.

Sức khoẻ. Đau lưng, đau tay, mất ngủ là chuyện phổ biến trong nghề. Hunter x Hunter của Togashi Yoshihiro là bộ truyện nổi tiếng với những đợt tạm ngưng rất dài, và tác giả từng công khai chia sẻ về vấn đề sức khoẻ khiến việc vẽ khó khăn.

Chuẩn bị cho mạch truyện mới. Trước một phần lớn của câu chuyện, có tác giả cần nghỉ vài tuần để thu thập tư liệu và lên dàn ý. Đợt nghỉ này thường được báo trước và có hẹn ngày quay lại.

Chuyển thể sang phim. Khi truyện được làm hoạt hình hay phim người đóng, tác giả có thể phải tham gia góp ý kịch bản, thiết kế. Khối lượng việc tăng lên đôi khi kéo theo lịch đăng chậm lại.

Việc riêng. Tác giả cũng là người bình thường, có lúc cưới hỏi, sinh con, chăm cha mẹ. Phần lớn sẽ thông báo ngắn gọn, và người đọc nên tôn trọng mà không đòi hỏi chi tiết.

Đọc thông báo tạm ngưng ở đâu

Thông báo nghỉ thường ngắn và dễ bị trôi giữa nhiều tin khác. Đây là những chỗ bạn nên kiểm, xếp theo mức đáng tin.

  • Ghi chú cuối chương trên tạp chí gốc: tạp chí Nhật thường ghi ngay cuối chương truyện sẽ nghỉ số tới hay nghỉ dài, kèm số kỳ quay lại nếu có.
  • Tài khoản chính thức của tạp chí, của nhà xuất bản gốc: đăng thông báo nghỉ dài, đổi lịch, chuyển nơi đăng.
  • Tài khoản của chính tác giả: một số tác giả tự đăng lý do và tiến độ, nhưng nhiều người không dùng mạng xã hội, nên không thấy tin ở đây chưa có nghĩa là không có thông báo.
  • Nhà xuất bản giữ bản quyền tiếng Việt: chỉ thông báo lịch bản dịch, không phải lịch truyện gốc. Bản tiếng Việt ra đều không có nghĩa truyện gốc đang ra đều, và ngược lại.
  • Trang tác giả trên nền tảng truyện mạng có bản quyền: với truyện đăng chương trực tuyến, phần giới thiệu và lời nhắn của tác giả là nguồn chính.

Những trang chuyên đưa "tin rò rỉ" chương mới trước ngày phát hành không phải nguồn để tra lịch. Chúng vừa tiết lộ nội dung, vừa thường xuyên sai, và bản thân việc lan truyền trang truyện chưa phát hành là vi phạm bản quyền.

Tiểu thuyết nhiều tập: chờ tác giả viết xong

Tiểu thuyết không có lịch đăng hằng tuần, nên việc tạm ngưng ít ồn ào hơn nhưng có thể kéo dài hơn nhiều. Tác giả viết một tập dày có khi mất vài năm, và không ai buộc họ phải công bố tiến độ. Người đọc chỉ biết tập mới sắp ra khi nhà xuất bản công bố ngày phát hành.

Bộ Trò chơi vương quyền là trường hợp được bàn tán nhiều: George R. R. Martin chưa phát hành tập tiếp theo của bộ Bài ca của băng và lửa tới thời điểm bài viết, trong khi phim truyền hình chuyển thể đã đi trước sách và kết thúc năm 2019. Người đọc sách vì vậy không biết phần kết trong sách có giống phần kết trên phim hay không. Muốn biết tình trạng mới nhất, bạn kiểm trên trang của tác giả và nhà xuất bản, đừng tin các ngày tháng do người hâm mộ đoán.

Với tiểu thuyết đã có bản dịch tiếng Việt, còn thêm một khoảng chờ nữa sau khi bản gốc ra: mua bản quyền, dịch, biên tập, in. Khoảng này phụ thuộc nhà xuất bản tiếng Việt và thường tính bằng tháng tới năm, nên ai đọc bản dịch cần kiên nhẫn hơn người đọc bản gốc.

Khi tác giả qua đời: truyện có được viết tiếp không

Đây là trường hợp buồn nhất, nhưng không phải lúc nào cũng là dấu chấm hết. Ba ví dụ dưới đây là những bộ truyện đã được tiếp tục, mỗi bộ theo một cách khác nhau.

Tác phẩmChuyện đã xảy raCách tiếp tục
BerserkTác giả Miura Kentaro qua đời năm 2021Xưởng vẽ của tác giả tiếp tục, có người bạn thân của ông là Mori Kouji giám sát cốt truyện
Bánh xe thời gianTác giả Robert Jordan qua đời năm 2007 khi bộ sách chưa xongNhà văn Brandon Sanderson viết ba tập cuối dựa trên ghi chép để lại
Shin – cậu bé bút chìTác giả Usui Yoshito qua đời năm 2009Nhóm trợ lý của ông tiếp tục vẽ dưới tên mới của bộ truyện

Phần tiếp do người khác viết có thể khác giọng tác giả gốc, và người đọc có quyền chọn đọc tiếp hay dừng ở phần tác giả gốc đã viết. Cũng có những bộ truyện dừng hẳn khi tác giả qua đời, vì gia đình hay nhà xuất bản không muốn người khác viết thay. Thông tin về quyết định này luôn đến từ nhà xuất bản và gia đình tác giả, không phải từ tin đồn.

Truyện Việt và truyện đăng chương trên mạng

Truyện tranh Việt dài kỳ thường do một tác giả hoặc một nhóm nhỏ làm, in theo tập qua nhà xuất bản hoặc đăng chương trên các trang có bản quyền. Lịch ra phụ thuộc nhiều vào sức của nhóm tác giả, nên các đợt nghỉ dài không hiếm. Tin chính thức thường nằm trên trang của nhóm tác giả và nhà xuất bản, đôi khi kèm ảnh bản phác thảo cho thấy họ vẫn đang làm.

Truyện chữ đăng chương trên mạng, kể cả truyện dịch, có thêm một lớp phức tạp: người đọc tiếng Việt nhiều khi chờ cả tác giả gốc lẫn nhóm dịch. Khi một trang có bản quyền ngừng cập nhật, có thể là tác giả gốc dừng, cũng có thể là quyền phát hành bản tiếng Việt có vấn đề. Phần giới thiệu truyện trên trang có bản quyền thường ghi trạng thái "đang ra" hoặc "hoàn", nhưng không phải lúc nào cũng được cập nhật kịp.

Một cách tự kiểm đơn giản cho truyện đăng mạng: nhìn ngày cập nhật chương gần nhất, rồi nhìn lịch sử cập nhật trước đó. Truyện vốn ra hai tuần một chương mà đã ba tháng không có gì thì nhiều khả năng đang tạm ngưng hoặc đã bị bỏ. Truyện vốn ra thất thường thì ba tháng im lặng chưa nói lên nhiều. So với nhịp của chính bộ truyện đó, đừng so với bộ khác.

Trong lúc chờ truyện ra lại

Chờ một bộ truyện tạm ngưng có thể mất nhiều tháng, có khi nhiều năm. Vài việc nhỏ giúp bạn không quên mạch truyện và không phải đọc lại từ đầu khi truyện quay lại.

  1. Ghi lại chương hoặc tập bạn đang đọc dở, kèm một dòng ghi chú về tình huống lúc đó.
  2. Viết vài câu tóm tắt mạch truyện hiện tại theo lời của mình: ai đang ở đâu, đang muốn gì, còn câu hỏi nào bỏ ngỏ.
  3. Lập danh sách nhân vật quan trọng của mạch hiện tại, chỉ ba đến năm người, vì đó là những người bạn dễ quên nhất.
  4. Theo dõi một hai nguồn chính thức đã nêu ở trên và bỏ qua phần còn lại, để không bị tin rò rỉ làm lộ nội dung.
  5. Khi có thông báo truyện ra lại, đọc lại ghi chú và hai ba chương cuối trước chương mới.

Nếu bạn đọc bản tiếng Việt, mua bản có bản quyền là cách thiết thực nhất để nhà xuất bản tiếp tục mua và dịch những tập sau. Một bộ truyện bán chậm ở Việt Nam có thể bị ngưng xuất bản bản dịch dù bản gốc vẫn ra đều.

Cái không cần làm: bạn không cần nhắn tin hối thúc tác giả. Lời động viên thì tốt, lời đòi hỏi thì chỉ thêm áp lực cho người đang phải nghỉ vì sức khoẻ hay việc riêng, và không làm truyện ra nhanh hơn ngày nào.

Câu hỏi thường gặp

Hiatus nghĩa là gì trong truyện tranh?

Hiatus là cách người hâm mộ gọi việc truyện tạm ngưng ra chương mới trong một thời gian dài, thường không có ngày quay lại cụ thể. Nó khác với nghỉ định kỳ vài tuần đã báo trước và khác với việc truyện kết thúc hẳn.

Truyện tạm ngưng bao lâu thì ra lại?

Không có con số chung. Có truyện nghỉ vài tháng, có truyện nghỉ nhiều năm. Chỉ tạp chí, nhà xuất bản gốc hoặc tác giả mới có thể đưa ra ngày quay lại, nên hãy theo dõi kênh chính thức của họ và bỏ qua các ngày do người hâm mộ đoán.

Truyện drop là gì?

Drop là cách gọi truyện bị tác giả bỏ dở mà không thông báo, thường gặp ở truyện mạng. Dấu hiệu là lâu không có chương mới và tác giả ngừng hoạt động. Vì không có thông báo, người đọc chỉ có thể đoán, và đôi khi tác giả quay lại sau rất lâu.

Bản dịch tiếng Việt dừng có phải truyện gốc đã dừng không?

Không nhất thiết. Bản tiếng Việt có lịch riêng của nhà xuất bản giữ bản quyền tiếng Việt, có thể chậm hoặc dừng vì lý do kinh doanh trong khi truyện gốc vẫn ra đều. Kiểm tình trạng truyện gốc và bản dịch riêng rẽ.

Tác giả qua đời thì truyện có được viết tiếp không?

Tuỳ quyết định của gia đình tác giả và nhà xuất bản. Berserk được xưởng vẽ của tác giả tiếp tục, bộ Bánh xe thời gian được một nhà văn khác viết nốt, nhưng cũng có bộ dừng hẳn. Chỉ tin thông báo chính thức về chuyện này, đừng tin các bài viết khẳng định trước khi gia đình và nhà xuất bản lên tiếng.

Có nên đọc tin rò rỉ chương mới trong lúc chờ không?

Không nên. Tin rò rỉ thường sai, làm lộ nội dung bạn muốn tự khám phá, và việc lan truyền trang truyện chưa phát hành là vi phạm bản quyền. Chờ chương chính thức vẫn là cách đọc trọn vẹn nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138