TiepDien.comTiếp Diễn
Phần tiếp theo khi nào ra: cách tra cho đúng

Vì sao phần tiếp theo ra lâu: kịch bản, quay phim, hậu kỳ mất bao nhiêu thời gian

Giải thích vì sao phần tiếp theo của phim rạp, phim bộ, phim hoạt hình phải chờ nhiều năm: viết kịch bản, lịch diễn viên, quay, kỹ xảo, hậu kỳ, đình công và đại dịch.

Two grandparents and a granddaughter on a rattan sofa in a Hue living room, watching a dark blank television, tea cups on the table, wide shot, soft evening lamp

Phần tiếp theo ra lâu vì một bộ phim phải đi qua nhiều khâu nối tiếp: phát triển kịch bản, tập hợp lại diễn viên và đoàn làm phim, quay, rồi hậu kỳ gồm dựng, kỹ xảo, âm thanh, nhạc. Phim càng nhiều kỹ xảo, càng nhiều ngôi sao, khâu hậu kỳ và khâu xếp lịch càng dài, nên khoảng cách giữa hai phần dễ lên tới hai, ba năm hoặc hơn.

Hiểu quy trình không làm phim ra nhanh hơn, nhưng giúp bạn đoán được khoảng chờ hợp lý từ tin tức hiện có, và bớt tin vào những ngày ra mắt bịa đặt. Bài này đi qua từng khâu, các lý do ngoài kế hoạch khiến phim chậm, và vài ví dụ đã thành chuyện quen thuộc với người xem phim nhiều phần.

Các khâu làm một phần phim mới

Bảng dưới là khung chung cho phim người đóng quy mô lớn. Thời gian là mức thường gặp để bạn hình dung, từng phim có thể nhanh hoặc chậm hơn nhiều.

KhâuViệc chínhThường mấtTin tức bạn sẽ thấy
Phát triểnChốt ý tưởng, viết và sửa kịch bản, tìm đạo diễnVài tháng đến vài nămĐang phát triển, chọn đạo diễn
Tiền kỳChọn diễn viên, bối cảnh, thiết kế, lập ngân sáchVài thángCông bố dàn diễn viên
QuayQuay theo lịch, có thể ở nhiều nướcVài thángBấm máy, ảnh hậu trường, đóng máy
Hậu kỳDựng, kỹ xảo, âm thanh, nhạc, chỉnh màuTừ vài tháng tới hơn một nămTrailer, ngày phát hành
Phát hànhQuảng bá, phụ đề, lồng tiếng, cấp phép từng nướcVài tuần đến vài thángÁp phích, lịch chiếu, mở bán vé

Nhìn bảng sẽ thấy vì sao tin gia hạn hay tin "đang phát triển" còn cách ngày xem rất xa. Từ khâu đầu tới khâu cuối, ngay cả khi mọi thứ trơn tru, một phần phim lớn cũng dễ mất từ hai năm trở lên.

Các khâu cũng không hẳn nối đuôi nhau tuyệt đối: nhiều đoàn phim làm kỹ xảo song song khi còn đang quay, hoặc thiết kế bối cảnh từ lúc kịch bản chưa xong. Nhờ vậy có phim rút ngắn được vài tháng, nhưng hiếm khi rút được cả năm.

Kịch bản: khâu dài nhất mà khán giả ít thấy

Phần tiếp theo khó viết hơn phần đầu. Người viết phải giữ được thứ khán giả đã thích, vừa phải đưa ra điều mới để phim không lặp lại. Họ còn phải xử lý những chi tiết đã lỡ cài ở phần trước, có khi là một câu thoại hay một cảnh ngắn mà giờ cả câu chuyện phải xoay quanh.

Với phim bộ, cả phòng biên kịch thường cùng làm, viết dàn ý cả mùa trước rồi chia nhau viết từng tập. Với phim rạp, kịch bản có thể qua tay nhiều người viết, mỗi lần đổi người là gần như làm lại. Nhiều phần tiếp theo nằm ở khâu này nhiều năm mà không có tin gì, rồi bỗng xuất hiện tin bấm máy.

Avatar là ví dụ về sự kiên nhẫn ở khâu này: phần một ra năm 2009, phần hai Avatar: Dòng chảy của nước tới năm 2022 mới ra rạp. Khoảng mười ba năm đó có việc viết kịch bản cho nhiều phần cùng lúc và phát triển công nghệ quay dưới nước. Không phải phim nào cũng chậm như vậy, nhưng nó cho thấy khâu chuẩn bị có thể dài hơn hẳn khâu quay.

Một điều nữa ít người để ý: kịch bản phần tiếp thường được viết lại sau khi hãng đo phản ứng của khán giả với phần trước. Nhân vật phụ được yêu thích có thể được đẩy lên, tuyến truyện bị chê có thể bị cắt. Những điều chỉnh đó tốn thời gian, nhưng thường làm phần sau hợp ý người xem hơn.

Lịch diễn viên và đoàn làm phim

Diễn viên nổi tiếng kín lịch nhiều năm. Sau khi phần đầu thành công, diễn viên chính thường nhận thêm nhiều dự án khác. Hãng phải chờ khoảng trống chung của cả dàn diễn viên, nhất là phim có nhiều ngôi sao cùng lúc.

Diễn viên nhí lớn lên. Phim có vai trẻ em không thể chờ quá lâu, vì diễn viên lớn nhanh. Tám phim Harry Potter ra cách nhau chỉ một đến hai năm, một phần vì dàn diễn viên trẻ không thể chờ lâu hơn. Ngược lại, khi chờ lâu, kịch bản phải tính lại tuổi nhân vật.

Đạo diễn và người viết cũng có lịch riêng. Một đạo diễn được giao làm phần mới có thể còn đang hoàn tất dự án khác. Hãng chọn chờ người đó hay đổi người khác, mỗi lựa chọn đều kéo theo thời gian.

Bối cảnh quay có thể theo mùa. Phim cần cảnh tuyết thật, cảnh biển mùa lặng hay cảnh lễ hội đúng dịp thì lịch quay phải khớp với thời tiết. Lỡ một mùa có khi là lùi cả năm.

Hợp đồng và tiền thù lao phải thương lượng lại. Phần đầu thành công thì diễn viên và đạo diễn có quyền đòi thù lao cao hơn cho phần sau. Thương lượng kéo dài vài tháng là chuyện thường, và trong thời gian đó dự án gần như đứng yên dù tin tức vẫn nói "đang chuẩn bị".

Phim bộ khác phim rạp ở chỗ nào

Một mùa phim bộ tám đến mười tập có tổng thời lượng dài gấp bốn, năm lần một phim rạp. Dù kinh phí mỗi phút thấp hơn, tổng khối lượng quay và hậu kỳ vẫn rất lớn. Đó là lý do phim bộ Mỹ nhiều kỹ xảo hiện nay hay cách nhau hai năm trở lên giữa các mùa, thay vì mỗi năm một mùa như thời phim truyền hình đài.

Phim bộ Hàn Quốc trước đây có thói quen vừa quay vừa phát sóng, kịch bản các tập cuối có khi được viết khi các tập đầu đã lên sóng. Ngày càng nhiều phim chuyển sang quay xong toàn bộ hoặc phần lớn trước khi phát, nên khoảng từ lúc bấm máy tới lúc lên sóng dài hơn. Khi phim Hàn có mùa hai, bạn nên tính khoảng chờ theo cách làm mới này.

Phim hoạt hình Nhật chiếu truyền hình theo mùa lại có một ràng buộc riêng: chất liệu từ truyện gốc. Nếu truyện tranh chưa ra đủ chương cho một mùa, xưởng phim phải chờ, hoặc làm một mùa ngắn hơn. Vì vậy câu hỏi "bao giờ có mùa mới" của nhiều bộ anime gắn chặt với câu hỏi "truyện gốc đã đi được tới đâu".

Hậu kỳ và kỹ xảo: vì sao quay xong vẫn phải chờ lâu

Nhiều người ngạc nhiên khi phim đã đóng máy mà vẫn còn hơn một năm mới ra. Lý do nằm ở hậu kỳ. Phim hành động, giả tưởng hiện nay có rất nhiều cảnh phải làm kỹ xảo, từ thay nền, thêm sinh vật, tới dựng cả thành phố. Các xưởng kỹ xảo xử lý hàng nghìn cảnh quay cho một phim, và thường làm nhiều phim cùng lúc.

Dựng phim cũng không phải chỉ ghép cảnh lại. Người dựng và đạo diễn thử nhiều phiên bản, chiếu thử cho khán giả mẫu, có khi quyết định quay bổ sung vài cảnh. Sau đó còn âm thanh, nhạc, chỉnh màu, làm các phiên bản cho từng định dạng chiếu.

Phim hoạt hình máy tính thì gần như toàn bộ là hậu kỳ theo nghĩa rộng. Câu chuyện đồ chơi 3 ra năm 2010, Câu chuyện đồ chơi 4 ra năm 2019, khoảng cách chín năm. Phim hoạt hình của các xưởng lớn thường mất nhiều năm cho một phần, nên đừng ngạc nhiên khi phần tiếp của bộ phim hoạt hình con bạn thích phải chờ lâu như vậy.

Những lý do ngoài kế hoạch đã làm cả ngành chậm lại

Ngoài quy trình thường, có những sự kiện làm lịch của rất nhiều phim cùng dời. Nhắc lại vài sự kiện đã xảy ra để bạn hiểu vì sao một số phần tiếp bị trễ nhiều so với dự tính ban đầu.

  • Đại dịch năm 2020: việc quay phim bị dừng ở nhiều nước, rạp đóng cửa. Nhiều phim đã làm xong phải giữ lại, ví dụ No Time to Die của loạt James Bond lùi nhiều lần từ năm 2020 tới năm 2021.
  • Đình công ở Hollywood năm 2023: biên kịch rồi diễn viên lần lượt đình công kéo dài nhiều tháng. Trong thời gian đó phim Mỹ gần như không thể viết tiếp hay quay tiếp, lịch của nhiều phim bộ và phim rạp bị đẩy lùi.
  • Hãng đổi chủ hoặc tái cơ cấu: khi hãng phim sáp nhập hay đổi lãnh đạo, danh sách dự án được xem lại, có dự án bị dừng, có dự án được đẩy lên.
  • Phần trước không đạt kỳ vọng: hãng có thể chờ để làm lại kịch bản, đổi hướng, hoặc lặng lẽ gác dự án.

Khi đọc tin một phần tiếp bị trễ, nhìn xem nó có trùng các giai đoạn trên không. Trùng thì gần như chắc đó là lý do chính, không cần đi tìm thuyết âm mưu nào.

Một khoảng chờ rất dài vẫn có thể kết thúc bằng phần mới

Có những phần tiếp theo ra đời sau mấy chục năm. Top Gun ra năm 1986, phần tiếp Top Gun: Maverick tới năm 2022 mới ra rạp, sau khi đã dời lịch nhiều lần trong đại dịch. Khán giả xem phần đầu lúc trẻ giờ đưa con đi xem phần hai. Những trường hợp này cho thấy việc không có tin trong nhiều năm chưa hẳn là dấu chấm hết.

Ngược lại, cũng có phần tiếp được nhắc tới suốt nhiều năm mà không bao giờ thành phim. Cách phân biệt là nhìn vào hành động cụ thể: có người viết kịch bản được nêu tên không, có diễn viên ký hợp đồng không, có lịch quay không. Lời nói chung chung kiểu "rất muốn làm phần tiếp" trong một buổi phỏng vấn không phải là kế hoạch sản xuất.

Với người xem, thái độ hợp lý là giữ phần đã xem như một tác phẩm trọn vẹn, đừng để việc chờ làm mình mất vui. Khi có tin thật, bạn sẽ biết qua những nguồn chính thức đã theo dõi.

Trong lúc chờ, thay vì đọc mọi tin đồn, bạn có thể đặt một lịch kiểm nhẹ nhàng, chẳng hạn mỗi quý xem lại kênh của hãng một lần. Nếu quả thật có phần mới, khoảng cách từ tin bấm máy tới ngày ra mắt luôn đủ dài để bạn không bỏ lỡ gì.

Câu hỏi thường gặp

Một phần phim chiếu rạp thường làm mất bao lâu?

Với phim người đóng quy mô lớn, từ lúc chốt kịch bản tới lúc ra rạp thường mất khoảng hai năm trở lên, chưa tính thời gian phát triển ý tưởng trước đó. Phim ít kỹ xảo có thể nhanh hơn, phim hoạt hình máy tính thường lâu hơn.

Vì sao phim đã đóng máy mà vẫn chưa có ngày chiếu?

Vì sau khi quay còn khâu hậu kỳ gồm dựng, kỹ xảo, âm thanh, nhạc và chỉnh màu. Phim nhiều kỹ xảo có thể cần hơn một năm hậu kỳ. Hãng cũng chọn ngày ra mắt sao cho tránh phim lớn khác, nên ngày công bố có khi muộn hơn lúc làm xong.

Đình công năm 2023 ảnh hưởng thế nào tới phim nhiều phần?

Trong thời gian biên kịch và diễn viên đình công, phim Mỹ gần như không được viết tiếp hay quay tiếp. Nhiều phim bộ phải dời mùa mới, nhiều phim rạp lùi lịch. Ảnh hưởng này kéo dài sang cả những năm sau vì các dự án bị dồn lại.

Vì sao phim hoạt hình phần tiếp lại chờ lâu như vậy?

Phim hoạt hình máy tính phải dựng mọi thứ từ đầu, từ nhân vật, ánh sáng tới chuyển động, nên mỗi phần thường mất nhiều năm. Xưởng phim cũng thường làm nhiều dự án xen kẽ, nên phần tiếp của một loạt phải xếp hàng chờ tới lượt.

Không có tin gì trong nhiều năm thì có phải phim đã bị bỏ không?

Chưa chắc. Có phần tiếp ra sau mấy chục năm như Top Gun: Maverick. Dấu hiệu đáng tin hơn là các hành động cụ thể như ký hợp đồng diễn viên, công bố người viết hay lịch quay. Thiếu hết những thứ đó trong thời gian dài thì khả năng bị gác là khá cao.

Có cách nào đoán ngày ra mắt từ tin bấm máy không?

Có thể ước lượng thô: phim ít kỹ xảo thường ra sau đóng máy khoảng một năm, phim nhiều kỹ xảo thì lâu hơn. Nhưng đó chỉ là ước lượng của bạn, không nên chia sẻ như một ngày cụ thể. Ngày thật vẫn phải chờ hãng công bố.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138